De aanleiding voor 'Boek zoekt lezer' is het feit dat de collectie van de Stichting Bibliotheek van het Boekenvak vijftig jaar geleden bij de Bijzondere Collecties werd ondergebracht. Deze tentoonstelling rond het thema propaganda en reclame voor het boek laat met een historisch overzicht zien hoe de Nederlandse lezer al eeuwenlang tot boekaankopen wordt verleid. 'Boek zoekt lezer' is mede samengesteld in het kader van Amsterdam Wereldboekenstad en van de Boekenweek 2008.

Het gaat om visueel aantrekkelijk drukwerk, dat met name afkomstig is uit de negentiende en twintigste eeuw. Maar er is ook interessant vroeg materiaal, zoals een uiterst zeldzame uitgeverscatalogus uit 1560.

De tentoonstelling

Bekend bij iedere Nederlander is de door de CPNB georganiseerde Boekenweek, met zijn geschenken, affiches en boekenbals. Tien dagen lang staat het boek dan in de media centraal. Op de tentoonstelling zijn van de kleuteruitgave van de laatste Kinderboekenweek, Wat niemand weet (2007), de originele illustraties te zien. Die zijn van Annemarie van Haeringen. Zij is een van de belangrijkste Nederlandse illustratoren en haar werk werd tot nu toe met drie Gouden Penselen onderscheiden.

Verder komt onder meer het auteursportret aan bod, dat een lange traditie kent - van in koper gegraveerd op geschept papier tot fotografisch op een glossy. De persoonlijkheid en niet te vergeten het uiterlijk van de auteur werden in het televisietijdperk een factor van betekenis. En wat doet het uiterlijk van het boek zelf voor de verkoop? Originele tekeningen voor omslagen van Salamanderpockets en recente omslagontwerpen van Studio Ron van Roon maken in ieder geval duidelijk dat de uitgever veel aandacht besteed aan dit onderdeel van het boek. En dan zijn er nog vele prachtige affiches, catalogi van uitgeverijen en boekhandelaren, intekenlijsten, circulaires, boekhandelsetiketjes en pr-tijdschriften.

Hiernaast is er aandacht voor technische ontwikkelingen in de productie die bepalend waren en zijn voor vorm en functie van het boek. Van houten handpers (het boek in oplage) en lithografie (illustraties in kleur) tot het digitale boek (veel tekst makkelijk beschikbaar). Vreemd genoeg lijdt het bijzonder geproduceerde boek niet onder die laatste ontwikkeling: de status van het boek lijkt onveranderd hoog.

Digitalisering

Mede in het kader van de tentoonstelling 'Boek zoekt lezer' werden ruim 3500 boekhandelsaffiches gedigitaliseerd. Voor een groot deel zijn deze afkomstig uit de collectie van de Bibliotheek van het Boekenvak.

Tevens kwamen twee nieuwe collectiebeschrijvingen online: van de CPNB en van het Grafisch Archief Querido (omslagen).

Publicaties & loopboekje

Het loopgidsje, met beschrijvingen van de tentoongestelde items en verschillende illustraties in kleur (73 p.), is gratis verkrijgbaar bij de balie. Als PDF is het ook te bekijken/downloaden via onderstaande link.

Bij deze tentoonstelling verschijnen kaartenmapjes van uitgeverij Bekking & Blitz met boekhandelaffiches en met affiches uit de collectie CPNB.

Persreacties

Recensies op de tentoonstelling verschenen in Adformatie (06.03.2008) en in de dagbladen Het Parool (08.03.2008) en Trouw (11.03.2008). Een artikel van de Geassocieerde Pers Diensten over de 'knusse' tentoonstelling werd onder meer opgenomen in de Leeuwarder Courant van 8 maart. In Boekenpost van maart-april 2008 verscheen een langere bijdrage.

Ook was 'Boek zoekt lezer' een item in het tv-programma Zigt van RTV-NH en in het radioprogramma De Avonden van de VPRO.

Op de site van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging schreef José Bouman:
< Wie nog durft te beweren dat boekententoonstellingen saai zijn, weet niet wat er allemaal omgaat in onze boekenwereld! ... De tentoonstelling ['Boek zoekt lezer'] biedt véél meer dan de titel belooft: ‘reclame' is door de makers heel breed opgevat. Zo is er een afdeling Boekhandel en -productie van vóór 1830, waar uit het vermaarde Luchtmans-archief een ‘Onkosten en auctieboek' getoond wordt. We kijken even mee achter de schermen van een 18e-eeuwse uitgever. ... Uiteraard is er ook veel aantrekkelijk reclamemateriaal aan affiches ('Wij Willen Meer Beertjes. HOI', en, vast niet geheel toevallig, een voor het Goedkoopst en meest practisch dames-mode-tijdschrift van de Gebr. Belinfante) en schrijversportretten (duidelijk geselecteerd op de aanwezigheid van poezen op de foto: in het geval van Menno ter Braak is de kat wat mij betreft heel wat aantrekkelijker dan de Vent zelf; bij Reve valt er nog over te twisten...). ... 'Alsoo der niet gemeender is in Boekverkoopers Winkels, als na nieuwigheden of onlangs uytgekomen Boecken te vragen...', schrijft Johannes Janssonius van Waesberge in zijn Catalogus (Amsterdam 1676-1705) - opgenomen in de sectie Boekhandelscatalogi: het publiek is kennelijk niets veranderd en het is een genoegen om te zien hoe handelaren al zo lang en op allerlei inventieve manieren hebben geprobeerd hun waar te presenteren en aan de man te brengen.>

Openingstijden

De tentoonstelling wordt door wethouder Cultuur Carolien Gehrels op woensdagmiddag 5 maart geopend in de Aula van de Universiteit van Amsterdam.

Tot en met 1 juni 2008 is de tentoonstelling gratis te bezoeken in de tentoonstellingszalen van de Bijzondere Collecties aan de Oude Turfmarkt.
Maandag tot vrijdag van 10.00 - 17.00 uur
zaterdag & zondag van 13.00 - 17.00 uur

Gesloten op eerste paasdag, Koninginnedag en eerste pinksterdag.