Het verblindende licht van Darwin

Op 24 november is het precies 150 jaar geleden dat Darwins revolutionaire boek over de evolutietheorie On the Origin of Species verscheen. Daarom is er in dit Darwinjaar 2009 van maandag 23 november tot en met vrijdag 11 december een kleine expositie te zien in de hal van de Bijzondere Collecties. In de vitrines worden de eerste druk van On the Origin of Species, tal van bijzondere uitgaven, enkele brieven en foto's van Darwin en andere ‘darwiniana' uit de collectie tentoongesteld.

Anderhalve eeuw evolutietheorie

On the Origin of Species van Charles Darwin verscheen op 24 november 1859 bij de Londense uitgever John Murray in een oplage van 1250 exemplaren. Het boek bracht een schok teweeg in de wetenschappelijke wereld. Tientallen herdrukken en vertalingen van het boek verschenen in de anderhalve eeuw na 1859. Slechts twee exemplaren van de eerste druk zijn te vinden in Nederlandse openbare verzamelingen, één daarvan bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Een verblindend licht

Ook in Nederland zou On the Origin of Species tot verhitte debatten en onoverbrugbare meningsverschillen leiden. Vertaler Winkler had een vooruitziende blik. In zijn voorwoord schreef hij:

Het is een boek, dat bestemd is om aanleiding te geven tot strijd en wisseling van gedachten: tot hartstogtelijke aanvallen van den eenen kant en onverschrokken verdediging van den anderen. Het is een boek dat een licht zal ontsteken in de wetenschap der natuur, zoo schitterend, dat het velen zal verblinden, zoodat zij de oogen zullen sluiten om zijnen gloed niet te zien; maar ook zoo zuiver, dat het anderen zal dienstig zijn om een diepen blik te werpen in de geheimen der bewerktuigde natuur, die ons omringt.

Adres, duur en openingstijden

Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam
Oude Turfmarkt 129 (Rokin)
020–5257300
www.bijzonderecollecties.uva.nl

Maandag 23 november t/m vrijdag 11 december
Open: ma–vrij 10–17 uur en za–zo 13–17 uur