Tentoonstelling

In 1735 liep een nog jonge Carolus Linnaeus rond in Amsterdam en bezocht er een menagerie en een naturaliënkabinet. Drie jaar zou hij studerend en schrijvend in Nederland verblijven. Hier verscheen voor het eerst zijn boek Systema naturae, waarin hij het planten- en dierenrijk indeelde volgens een nieuw systeem. Linnaeus’ ordening van de natuur maakte hem tot de bekendste Zweedse geleerde ooit.

De Bijzondere Collecties herdenken Linnaeus’ driehonderdste geboortejaar met de tentoonstelling Aap, vis, boek. Linnaeus in Amsterdam. Voor deze tentoonstelling – de tweede aan de Oude Turfmarkt – is geput uit de rijke verzamelingen van de Artis Bibliotheek. Uiteraard zijn er verschillende werken van Linnaeus zelf te zien, zoals de Systema naturae, de Bibliotheca botanica en de Hortus Cliffortianus, die alledrie in Nederland verschenen.

Maar de tentoonstelling bevat veel meer. Zo liggen er talrijke prachtwerken van voorgangers, tijdgenoten en opvolgers, waaronder de Thesaurus van de Amsterdamse apotheker Albertus Seba en de Metamorphosis van Maria Sibylla Merian. Ook worden verschillende prenten geëxposeerd uit de Iconographia Zoologica, een omvangrijk dierkundig documentatiesysteem in de Artis Bibliotheek.

Publicatie & loopboekje

Bij deze tentoonstelling verschijnt de uitgave Aap, vis, boek: Linnaeus in de Artis Bibliotheek. Geïllustreerd met kleurenfoto’s van prachtige boeken en prenten, bevat deze publicatie studies over verschillende aspecten van Linnaeus’ leven en werk. Ze gaan onder meer in op zijn verblijf in ons land, op de bronnen die hem ter beschikking stonden en op de problematiek van het onderbrengen van apen, mensen en vissen in zijn zogenaamde binaire nomenclatuur. Ten slotte worden de rijke verzamelingen van de Artis Bibliotheek belicht. Deze bibliotheek, die deel uitmaakt van de Bijzondere Collecties, beheert een van de grootste Linnaeus-collecties ter wereld. Midas Dekkers schreef voor dit boek een voorwoord. Aap, vis, boek, een uitgave van Waanders, is vormgegeven door Frederik de Wal en werd in 2008 bekroond als 'Best Verzorgd Boek'.

Het loopboekje, met uitvoerige beschrijvingen van de tentoongestelde items, is gratis verkrijgbaar bij de balie.
Als PDF is het ook te bekijken / downloaden via de link.

Digitalisering topstukken

De digitalisering van enkele topstukken uit de Artis Bibliotheek is mogelijk gemaakt door donaties van alumni en vrienden van het Amsterdams Universiteitsfonds.

Het gaat om de volgende werken:

• C. Linnaeus, Systema naturæ, sive Regna tria naturæ systematice proposita per classes, ordines, genera, & species. Leiden, T. Haak & J.W. de Groot, 1735. Zeldzame eerste editie, gedrukt op zeven planovellen.
• Carolus Linnaeus, Hortus Cliffortianus. Amsterdam, 1737. Zeldzaam met de hand gekleurd exemplaar.
• Maria Sybilla Meriaen, Over de voortteeling en wonderbaerlyke veranderingen der Surinaemsche insecten. Amsterdam, 1719. Zeldzaam met de hand gekleurd exemplaar,  in achtiende-eeuwse wapenband.
• P. Belon, La nature et diversité des poissons avec leurs pourtraicts représentez au plus près du naturel. Parijs, Ch. Estienne, 1555. Zeldzaam met de hand ingekleurd exemplaar van de Franse editie.