Collecties
Moderne Nabije Oosten
Beschrijving
De nadruk van de collectie Moderne Nabije Oosten ligt op moderne geschiedenis en landendocumentatie, waardoor de bibliotheek ook voor studenten uit andere faculteiten dan die der Geesteswetenschappen aantrekkelijk is.
Inleiding
Het IMNO heeft collecties op het gebied van de Arabische taal-en letterkunde, de Arabische filosofie, het recht van het Midden-Oosten en de Islam, de godsdienst van de Islam incl. Koranuitleg, bibliografie van de profeet, mystiek, en secten, exacte wetenschappen en kunst van de Islam. Er zijn ca. 70 tijdschriften op bovengenoemd gebied aanwezig.
Er zijn raakvlakken met de bibliotheek van West-Aziatische en Anatolische talen (circa 4000 banden nu opgegaan in de bibliotheek Klassieke Cultuurgebied, ten behoeve van het keuzevak Hettitisch, maar ook oude semitica omvattend, zoals Akkadisch, Ugaritisch, en het niet-Semitische Sumerisch) op het gebied van gemeenschappelijke tijdschriften en met de Rosenthaliana-collectie van de UB, wat betreft de oriëntatie op het Semitisch en Israël, alsmede de Joden in de Arabische wereld. De kleine handbibliotheek van het Juda Palache Instituut (signatuur JPI; 2000 banden; kleine handbibliotheek voor de opleidingen Semitisch, Hebreeuws, Aramees en Joodse Studiën).
Islamologie, niet-Westerse Filosofie en Islamitisch Recht, en Islamitische kunst
In de rubriek godsdiensten ligt bij het IMNO de nadruk op de Islam, hoewel er ook wat materiaal is over Oosters Christendom en Judeo-Arabica. Het IMNO bevat vooral een standaardcollectie op het gebied van de Islam, met werken over de Koran, Korancommentaren, de profeet, de traditie [hadith], de mystiek, de secten en het islamitisch recht; op het gebied van islamitisch recht is de collectie de laatste tijd gegroeid vanwege de toenemende populariteit van dit vak binnen de arabistiek en het toenemend aantal publicaties van de laatste tijd. Een deel van de publicaties over de Islam valt onder de rubriek geschiedenis, vooral als het islamitische politieke stromingen betreft. Op het gebied van de Arabische en/of islamitische filosofie en islamitische kunst zijn standaardvoorzieningen aanwezig.
Geschiedenis en Landen-documentatie Nabije Oosten
De onderwijsvoorzieningen voor Semitisch en Oosterse talen dateren al van af 1686 en de boeken over het vakgebied in oudere periodes zijn in de UB te vinden. Het IMNO is echter pas in 1956 als instituutsbibliotheek opgezet, in de na-oorlogse trend van regio-instituten en regio-bibliotheken aan de UvA.
De regio-component maakt ongeveer 40% van de bibliotheek uit (de andere delen zijn gewijd aan Islam, Semitisch en Arabisch) en omvat, naast algemene rubrieken op het gebied van de geschiedenis, politiek, sociologie, economie en geografie van het Nabije en Midden Oosten, ook op landen gerubriceerde rubrieken die voornamelijk Zuid-West Azië en Noord-Afrika omvatten, maar voor een klein deel ook islamitisch Centraal-Azië en islamitisch Europa (Moslims Spanje en Sicilië; de huidige islamitische aanwezigheid in Europa).
De collectie van het Moderne Nabije Oosten bevat ook een aanzienlijk aantal in het Arabisch gestelde historische bronnen en studies.
Semitische talen en culturen
De totale omvang van de collectie Semitisch omvat ca. 10.000 titels, verspreid over 6 locaties waarvan de belangrijkste zijn: Universiteitsbibliotheek, de Bibliotheca Rosenthaliana en de bibliotheek van het IMNO. Ook in de kleine handbibliotheek van het JPI bevinden zich naast boeken over Hebreeuws, ook werken over Aramees (inclus. het Syrisch) en Oud-Semitische talen.
De collectie bevindt zich UBA-wijd op het niveau van een onderzoekscollectie De collectie Semitische talen en Culturen (voornamelijk Hebreeuws en Arabisch) kan men vinden in de algemene collectie van de UB (sedert de zeventiende eeuw), in de Bibliotheca Rosenthaliana (sedert 1880; Hebreeuws en judeo-Arabisch) in het IMNO (sedert 1956), op het Juda Palache Instituut (sedert 1968) en in de bibliotheek van de afdeling West-Aziatisch (binnen de collectie van Mediterrane archeologie en West-Azië; sedert 1932/33). De zuivere taal- en letterkunde is een onderdeel van genoemde bibliotheken die voor het overige historisch, theologisch, sociologisch en archeologisch georiënteerd zijn. De hele relevante Hebreeuwse en Judeo Arabische taal en letterkunde is aanwezig op de Rosenthaliana.
Aramees
De Aramese taal en letterkunde is nauw gelieerd aan de Hebreeuwse, vooral wat betreft Bijbels en Joods Aramees (w.o. Bijbelvertalingen en Talmudisch Aramees), en is dientengevolge in het boekenbezit overal aanwezig waar zich Hebreeuws bevindt. De literatuur over het Christelijke Syrisch (het Aramese dialect, met zijn Klassieke literatuur van 300-1300) en de huidige neo-Aramese dialecten in het Midden Oosten, is slechts rudimentair aanwezig, verdeeld over het Instituut voor het Moderne Nabije Oosten en Juda Palache Instituut (JPI). Een gedeelte van de boeken van het JPI over dit onderwerp is oorspronkelijk afkomstig van het IMNO.
Arabische taal- en letterkunde
In het IMNO is een representatieve verzameling Arabische taal en letterkunde, waarbij veel nadruk ligt op moderne bellettrie. Van de oudere klassieke Arabische literatuur zijn veel belangrijke werken aanwezig. Op het gebied van de Arabische taalkunde is vooral de collectie Arabische dialectologie van belang. Daarnaast is er een bescheiden voorziening oudere taalkunde en grammatici.
Voor de oudere Semitische taal Akkadisch (Assyrisch/Babylonisch) is er een voorziening bij de afdeling West-Aziatisch. Ten aanzien van de andere Semitische talen zoals Ethiopisch (Amhaars) en de Semitistiek in het algemeen zijn bescheiden voorzieningen aanwezig op het IMNO. Ten slotte zij opgemerkt dat ook boeken over Arabisch en/of Hebreeuws aanwezig zijn bij de bibliotheken van Algemene Taalwetenschap en Theologie.
Bibliotheca Rosenthaliana
De Rosenthaliana heeft een groot aantal tijdschriften die specifiek van belang zijn voor de Hebreeuwse taal- en letterkunde, maar soms ook over Semitica w.o. Arabisch, Judeo-Arabisch en Oud-Semitisch, in het algemeen. Het IMNO bezit enkele tijdschriften die specifiek op Arabische taal- en letterkunde betrekking hebben. Het IMNO en de afdeling West-Aziatisch hebben ieder een tweetal algemeen oriëntalistische tijdschriften waarin studies over met name de Arabische taal- en letterkunde (en daarnaast ook de andere Semitische taal- en letterkundes) kunnen voorkomen. De bijzondere collectie der Rosenthaliana is omvangrijke collectie op onderzoeksniveau, strevend naar compleetheid wat betreft Judaica.

