Gepubliceerd op 28 mei 2004
In het kader van de Spinoza Leerstoel zal professor Moira Gatens op donderdag 22 april en donderdag 20 mei 2010 twee lezingen verzorgen. De lezingen vinden plaats in de Aula van de Universiteit van Amsterdam, Oude Lutherse Kerk, Singel 411 (hoek Spui), Amsterdam. De zaal is geopend vanaf 19.30 uur en de toegang is gratis (reserveren is niet nodig). Aanvang van de lezingen: 20.15 uur. De voertaal is Engels.
Lezing 22 april: Spinoza's Hard Path to Freedom (1): Imagining, Believing and Understanding
Lezing 20 mei: Spinoza's Hard Path to Freedom(2): Falsehood, Fiction, and Knowledge
Professor Moira Gatens is als Professorial Research Fellow verbonden aan het Departement Filosofie van de Universiteit van Sydney. Ze heeft internationale faam verworven op het gebied van de sociale en politieke filosofie, Spinoza-studies en feministische filosofie.
Spinoza, Renati des Cartes Principiorum philosophiae pars I, & II. Accesserunt ejusdem Cogitata metaphysica (Amsterdam 1663), titelpagina
Beschikbaar op internet de digitale versie van een expositie in de Universiteitsbibliotheek Amsterdam juni 2007 onder de titel Spinoza Amsterdammer naar aanleiding van het 375e geboortejaar van Spinoza.
Benedictus de Spinoza is de grootste Nederlandse filosoof. Hij werd geboren op 24 november 1632 te Amsterdam en stierf op 21 februari 1677 te 's-Gravenhage. Spinoza groeide op in een Joods milieu, maar kwam in de loop van de jaren vijftig steeds meer in conflict met het dogmatische geloof. In 1656 werd hij uit de Joodse gemeenschap verstoten. Spinoza vertrok uit Amsterdam en vestigde zich vanaf 1661 achtereenvolgens te Rijnsburg, Voorburg en Den Haag. (Zijn woonhuis in Rijnsburg is nu een Spinoza-museum, terwijl zijn laatste woonhuis in Den Haag een Spinoza-studiezaal is geworden). De site 'despinoza.nl' is gewijd aan Spinoza. Hier worden onder meer nederlandse vertalingen van zijn geschriften aangeboden.
Voor een uitgebreid overzicht over leven en werk van Spinoza, zie het artikel Benedictus de Spinoza (1632-1677) van Piet Steenbakkers.
In de periode na Amsterdam kwamen zijn belangrijke werken tot stand: - Renati Des Cartes principiorum philosophiae pars I&II met Cogitata Metaphysica (1663), vertaald in 1664 door Spinoza's vriend Pieter Balling.
- Tractatus Theologico-Politicus (1670), waarvan aan het einde van de zeventiende eeuw twee Nederlandse uitgaven verschenen van de hand van Henricus Koenraad (1693) en van Hans Jurgen von der Weyl (1694).
- In 1675 leek de uitgave van de Ethica verhinderd te worden. Spinoza besloot dit werk na zijn dood door zijn vrienden te laten uitgeven. In 1677 verscheen de Ethica ordine geometrico demonstrata als onderdeel van de
- Opera Posthuma, samen met een drietal onvoltooide verhandelingen (Tractatus politicus, Tractatus de intellectus emendatione, Compendium grammatices linguae Hebraeae) en 75 brieven. Tegelijk publiceerden zijn vrienden dezelfde teksten (behalve de Hebreeuwse grammatica) in een Nederlandse vertaling. Zie voor een Engelse versie van de Ethica: The Ethics, vertaald uit het latijn door R.H.M.Elwes (1883). Zie verder een hypertext versie in het Latijn van Rudolf W. Meijer.
De geschiedenis van de totstandkoming van de Ethica heeft Piet Steenbakkers beschreven in zijn proefschrift Spinoza's Ethica from manuscript to print: studies on text, form and related topics (Utrecht 1994).
De correspondentie van Spinoza met vrienden en bekenden is ook een belangrijk onderdeel van zijn oeuvre. De brieven vormen een onmisbare aanvulling op zijn filosofie, maar ze bevatten ook allerlei biografische details die een indruk geven van de persoon Spinoza.
Bijzondere Collecties UvA aan de Oude Turfmarkt.
Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam is een grote hoeveelheid oude drukken van Spinoza aanwezig, zowel Latijnse uitgaven als Nederlandse vertalingen.
Naast de UB-Amsterdam bezit ook de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag belangrijk materiaal van Spinoza, o.a. de twee handschriften van de Korte Verhandeling. Zie hiervoor de beschrijving van de speciale collecties van de KB, onder Spinoza.
Verder is interessant het boekenbezit van het Spinozahuis te Rijnsburg, van de Spinoza-studiezaal te Den Haag, en tenslotte de Spinozacollectie, aanwezig op de Universiteitsbibliotheek van Leiden
Een goed overzicht van de vroege drukken van Spinoza biedt: - Kingma, J. en Offenberg, A.K.:Bibliography of Spinoza's works up to 1800 . Amsterdam 1977
Andere standaardbibliografieën: - Linde, A. van der: Benedictus Spinoza bibliografie. 's-Gravenhage 1871 (tweede herdruk Nieuwkoop 1965)
- Oko, A.S.: The Spinoza Bibliography. Boston 1964
- Préposiet, J.: Bibliographie Spinoziste. Annales Littéraires de l'Université de Besançon, nr. 154. Parijs 1973
- Werf, T. van der, Siebrand, H. en Westerveen, C.:A Spinoza Bibliography 1971-1983. Leiden 1984
- Wetlesen, J.:A Spinoza Bibliography 1940-1970. Oslo 1968, met een supplement uit 1971
- Ook zijn er lopende bibliografieën. De belangrijkste verschijnt jaarlijks in de Archives de Philosophie.
Via internet: - Index du Bulletin de Bibliographie Spinoziste literatuur van en over Spinoza tot 1999
- Spinoza Bibliographie 2000 -
Een selectie uit de talrijke internetbronnen over Spinoza en websites van organisaties.
Geïnteresseerden in bestudering van Spinoza's werken kunnen lid worden van de Vereniging Het Spinozahuis. Elk jaar organiseert de Vereniging bijeenkomsten met voordrachten over Spinoza, die later worden gepubliceerd in de reeks Mededelingen vanwege het Spinozahuis. Ook worden studiebijeenkomsten gehouden over Spinoza's werken zoals de Spinoza-zomercursussen.
Bron: Lidie Koeneman
|
Lezingen Moira Gatens
