Open Access
Twee manieren van OA publiceren
Gold road to OA
Publiceren in een vrij toegankelijk 'peer reviewed open access' tijdschrift wordt ook wel de 'gold road to open access' genoemd. Sommige 'open access' tijdschriften vragen geen enkele bijdragen, echter er zijn ook tijdschriften die een bijdrage vragen van 3000 euro om het artikel in het tijdschrift te plaatsen. Onderzoekers die deze bijdrage niet kunnen betalen, worden hiervan kwijtgesteld.
Overzicht 'peer reviewed open access' tijdschriften
DOAJ, Directory of Open Access Journals geeft een compleet overzicht van alle 'peer reviewed open access' tijdschriften. Inmiddels zijn er ook hybride tijdschriften (bijvoorbeeld PNAS) en hybride uitgevers (bijvoorbeeld Springer). Hybride wil zeggen dat een abonnement op het tijdschrift is vereist om de artikelen te kunnen bekijken, maar je kunt er als auteur ook voor kiezen het artikel gratis beschikbaar te stellen voor niet abonnees.
Green road to OA
Het publiceren in een digitale repository wordt ook wel de 'green road to open access' genoemd. Open Archives, ook wel Digitale Repositories genoemd, kunnen wetenschappelijke onderzoeksresultaten van een instituut (Universiteit van Amsterdam: UvA-DARE), land (Nederland: Narcis) of uit een bepaald vakgebied voor iedereen vrij toegankelijk maken. Resultaten uit UvA-DARE worden zichtbaar gemaakt via Narcis.
OA publiceren in UvA-DARE - de repository van de UvA
UvA-DARE is opgezet ten behoeve van het onderzoek en de onderzoekers van de UvA. Het is de bedoeling dat UvA-Dare alle wetenschappelijke publicaties (artikelen, boeken, hoofdstukken van boeken, etc.) van de onderzoekers aan de UvA bevat en indien gewenst daar gratis online toegang toe verzorgt.
De bibliografische beschrijving (metadata) is vaak vanuit METIS al beschikbaar gemaakt in UvA-DARE. Aan deze beschrijving kan een preprint (de orginele versie zoals opgestuurd naar de uitgever voordat reviewing heeft plaats gehad), postprint (de eindversie van de auteur na het proces van reviewing) of de pdf van de uitgever worden toegevoegd. Hierbij kan de auteur zelf bepalen voor welke versie hij kiest.
Een duidelijk overzicht van het beleid van uitgevers op basis van de 'cop yright transfer agreements' kunt u vinden op SHERPA. Daarnaast is het altijd mogelijk om toestemming te vragen aan de uitgever.
Indien u belangstelling heeft om mee te doen aan UvA-DARE dan kunt u contact opnemen met dare@uva.nl.
Voordelen van OA publiceren in UvA-DARE
Materiaal laten opnemen in UvA-DARE heeft vele voordelen. Als een publicatie via de UvA-DARE vrij toegankelijk wordt aangeboden heeft dat - naast de voordelen van 'open access' publiceren - nog extra voordelen:
- De publicaties zijn wereldwijd via het internet toegankelijk en eenvoudig terug te vinden met bekende zoekmachines zoals Yahoo en Google Scholar.
- Materiaal opgeslagin in UvA-DARE wordt opgeslagen in het E-depot van de Koninklijke Bibliotheek. Dit E-depot garandeert dat uw materiaal tenminste honderd jaar toegankelijk blijft. Ook het bestandsformaat wordt door het E-depot in de loop van de jaren aangepast aan de geldende standaarden.
De repositories van de UvA
Op dit moment beschikt de UvA over meerdere repositories. Uitgangspunt daarbij is dat van elke repository duidelijk is welk materiaal wordt aangeboden:
- UvA-DARE voor publicaties van wetenschappelijk onderzoek.
- UvA-Dissertaties Online met vanaf 2005 (bijna) alle UvA-Dissertaties online, en enkele van voor die tijd.
- UvA-Scripties Online met vrijwillig aangemelde scripties.